HISTORIE GRAND HOTEL POST-PLAZA
De belangrijkste provinciale overheidsgebouwen bevonden zich in de zeventiende eeuw bij elkaar aan de Tweebaksmarkt en in het verlengde daarvan de Turfmarkt. Het met bruine baksteen gebouwde gedeelte van het Grand Hotel, doet met de ronde hoektoren en het koepeltje enigszins denken aan een verkleinde vorm van Parijse boulevardbebouwing. De heer Hendrik Kramer (1850-1934) heeft het gebouw in 1885 ontworpen in opdracht van de gebroeders Gratama die destijds bankiers waren. In 1878 werd het "Wite Hûs" bewoond door één van de gebroeders Gratama, die later met zijn broer de: "gebr. Gratama Kassiers" oprichtte. Ze lieten samen het prachtige, naastgelegen bankgebouw optrekken. De begane grond is daarbij vrij laag gehouden, samen met de kleine ramen moest dit solidariteit uitstralen dat men en bankgebouw verwachtte. In contrast hiermee staat de 2e etage die uitzonderlijk rijzig is.
Met de gebroeders Gratama is het slecht afgelopen. In 1904 raakten zij geheel onverwacht failliet door roekeloze speculaties en het verstrekken van grote, niet behoorlijk gedekte kredieten. Dit wekte veel beroering in Leeuwarden, want de uitdrukking 'zo solide als Gratama' was een begrip. De broers vluchtten 's avonds in een geblindeerde koets de stad uit, Tjepke naar Amsterdam en Gajus naar Den Haag. Het pand kwam in handen van de Nederlandsche Bank en nog later van de Provinciale Waterstaat. Nagenoeg het hele interieur werd verbouwd, het exterieur sterk versoberd.
HISTORIE CONGRESCENTRUM POST-PLAZA
Begin 20ste eeuw blijkt het toenmalige postkantoor van Leeuwarden aan de Wortelhaven te klein en het Ministerie besluit een nieuw kantoor, waarin naast de posterijen en de telegrafie ook de telefonie een plaatsje moet vinden, te bouwen. De keuze voor de locatie wordt de Tweebaksmarkt. Het imposante, 30 meter lange gebouw, is een ontwerp van Rijksmeester C.H. Peters en de bouw vindt plaats onder leiding van hoofdopzichter S.A. Koldijk.
De aanwezige bebouwing wordt gesloopt. Tijdens de sloop worden sporen, omvangrijke muurresten en zelfs een poortje, gevonden die waarschijnlijk teruggaan tot de kloostertijd. Het poortje wordt geheel behouden en werd ingebouwd in het postkantoor. Bij de binnenarchitectuur wordt materiaal niet gespaard.
In 1903 is het gebouw gereed en wordt het in gebruik genomen. De postkantoren krijgen meerdere functies. Naast de posterijen, telegrafie en telefonie krijgen de postkantoren ook loketten voor het uitgeven van uitkeringen van de Rijksverzekeringsbank welke zelfstandig opereerde. Gedurende de eeuw vordert de automatisering en wisselt de telefooncentrale in het gebouw regelmatig. De bekende stekkertjesinpluggende 'telefoondames' maken plaats voor een automatische telefooncentrale. In de jaren 50 neemt de omvang van de posterijen een grote vlucht en wordt uitbreiding noodzakelijk.
Architect: C.H. Peters, rijksbouwmeester
Cornelis Hendrik Peters geboren in 1847 te Groningen, opleiding: Gymnasium
1864: leerjongen bij Sneker architectbureau van A. Breunissen Troost.
1866: overgestapt naar Architectbureau van architect Cuypers.
1877: Ministerie van Waterstaat, Handel en Nijverheid.
Rijksbouwmeester van afdeling P&T - district 1 Noord-Nederland.Peters bouwde de postkantoren in: Amsterdam (het huidige Magna Plaza), Arnhem, Apeldoorn, Nijmegen, Dieren, Druten, Wageningen, Zutphen en Leeuwarden. Overige gebouwen ontworpen door Peters zijn: Ministerie van Justitie te Den Haag. Station van Nijmegen, verwoest in de 2e WO. De stijl van Peters versoberde omstreeks begin 1900. Dit in opdracht van het Ministerie die zijn bouwwerken te duur vonden worden. Het werden bijna paleizen. Peters ontwikkelde een meer rationele wijze van bouwen onder invloed van Berlage. In 1932 overleed Peters in Den Haag.
Van Minderbroedersklooster tot Post-Plaza
Ter gelegenheid van het 100 jaar bestaan van het postkantoor is een boek uitgebracht, genaamd: 'Van Minderbroedersklooster tot Post-Plaza 1904-2004'.Het boek is geschreven door Leendert Plaisier en omvat de complete geschiedenis van het pand. Het boek is te verkrijgen voor € 14,95 bij diverse boekhandels in Leeuwarden of stap even binnen bij Post-Plaza waar het bij de receptie te koop is. De website van de Noord Nederlandsche Boekhandel biedt de mogelijkheid het boek online te bestellen.
